Bảng cửu chương — Bảng nhân từ 1 đến 12

Bảng cửu chương từ $1$ đến $12$ là một bảng các phép nhân cơ bản. Để dùng bảng này, hãy chọn một thừa số ở bên trái, chọn thừa số còn lại ở phía trên, rồi đọc tích tại ô giao nhau giữa hàng và cột.

Nếu bạn cần tính $7 \times 8$, hãy tìm hàng $7$ và cột $8$. Chúng gặp nhau tại $56$, nên $7 \times 8 = 56$.

Bảng cửu chương từ 1 đến 12

x	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
1	1	2	3	4	5	6	7	8	9	10	11	12
2	2	4	6	8	10	12	14	16	18	20	22	24
3	3	6	9	12	15	18	21	24	27	30	33	36
4	4	8	12	16	20	24	28	32	36	40	44	48
5	5	10	15	20	25	30	35	40	45	50	55	60
6	6	12	18	24	30	36	42	48	54	60	66	72
7	7	14	21	28	35	42	49	56	63	70	77	84
8	8	16	24	32	40	48	56	64	72	80	88	96
9	9	18	27	36	45	54	63	72	81	90	99	108
10	10	20	30	40	50	60	70	80	90	100	110	120
11	11	22	33	44	55	66	77	88	99	110	121	132
12	12	24	36	48	60	72	84	96	108	120	132	144

Cách đọc bảng cửu chương

Mỗi ô trong bảng là tích của số ở đầu hàng và số ở đầu cột. Đây là cách nhanh để tra các phép nhân mà không cần tính lại từ đầu từng phép.

Với số nguyên, phép nhân cũng có thể hiểu là các nhóm bằng nhau hoặc phép cộng lặp lại. Ví dụ, $4 \times 3$ nghĩa là $4$ nhóm, mỗi nhóm có $3$:

$$4 \times 3 = 3 + 3 + 3 + 3 = 12$$

Vì vậy mỗi hàng tăng theo một bước đều đặn. Trong hàng $4$, mỗi ô mới lớn hơn ô trước đó đúng $4$ đơn vị.

Ví dụ mẫu: Tìm $6 \times 9$

Bắt đầu ở hàng có nhãn $6$. Sau đó di chuyển ngang đến cột có nhãn $9$. Ô tại vị trí giao nhau là $54$.

$$6 \times 9 = 54$$

Bạn cũng nhận được cùng một kết quả nếu đổi thứ tự:

$$9 \times 6 = 54$$

Với số nguyên, đổi thứ tự các thừa số không làm thay đổi tích. Vì thế bảng đối xứng qua đường chéo.

Các quy luật trong bảng cửu chương giúp tiết kiệm thời gian

Bạn không cần ghi nhớ từng ô như những dữ kiện riêng lẻ. Chỉ cần vài quy luật là có thể xử lý phần lớn bảng.

• Hàng $1$ lặp lại thừa số còn lại vì $1 \times n = n$.
• Hàng $2$ là gấp đôi số đó.
• Hàng $5$ kết thúc bằng $0$ hoặc $5$ với các thừa số nguyên.
• Hàng $10$ thêm một chữ số $0$ cho các số từ $1$ đến $12$.
• Bảng có tính đối xứng vì $a \times b = b \times a$.

Quy luật cuối cùng này rất quan trọng. Nếu bạn biết $8 \times 7 = 56$, thì bạn cũng đã biết $7 \times 8 = 56$.

Những lỗi thường gặp khi dùng bảng cửu chương

Nhầm phép nhân với phép cộng

$4 \times 6$ nghĩa là $4$ nhóm, mỗi nhóm có $6$, nên đáp án là $24$, không phải $10$.

Đọc nhầm hàng hoặc cột

Rất dễ nhìn lệch sang hàng hoặc cột khác, nhất là với các phép gần nhau như $6 \times 7$ và $7 \times 8$. Hãy kiểm tra cả hai nhãn trước khi đọc ô kết quả.

Bỏ qua quy luật trong một hàng

Cố ghi nhớ từng đáp án riêng lẻ sẽ khó hơn việc nhận ra cách mỗi hàng tăng lên. Hàng $7$ là $7, 14, 21, 28, \ldots$, nên mỗi bước tăng thêm $7$.

Khi nào học sinh dùng bảng cửu chương

Bảng cửu chương hữu ích nhất khi bạn đang học số học cơ bản, kiểm tra phép tính nhẩm hoặc rèn tốc độ cho các chủ đề sau này. Nó cũng hỗ trợ các ý tưởng như diện tích, phân số, phép nhân nhiều chữ số và đại số cơ bản.

Bảng này đặc biệt hữu ích khi các thừa số đủ nhỏ để việc nhận ra quy luật nhanh hơn so với tính lại từ đầu.

Hãy thử một bài tương tự

Che một hàng đi rồi tự dựng lại hàng đó theo quy luật. Một chỗ tốt để bắt đầu là hàng $7$: $7, 14, 21, 28, \ldots$. Sau đó đối chiếu với bảng và thử làm một phép tương tự bằng trí nhớ, chẳng hạn $7 \times 11$.